Μελέτη REACT: Ένας στους 13 νέους έχει «σιωπηρή» καρδιοπάθεια

Η σιωπηρή απειλή που ξεκινά από τα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής

Η πεποίθηση ότι οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν αποκλειστικό προνόμιο της τρίτης ηλικίας έρχεται να καταρριφθεί από τα πιο πρόσφατα ιατρικά δεδομένα. Η αθηροσκλήρωση, η σταδιακή δηλαδή στένωση των αρτηριών, είναι μια διαδικασία που ξεκινά υπογείως, συχνά δεκαετίες πριν από την εμφάνιση του πρώτου συμπτώματος. Μια νέα, μεγάλης κλίμακας διεθνής μελέτη αποκαλύπτει ότι οι βάσεις για τα μελλοντικά εμφράγματα και εγκεφαλικά επεισόδια τίθενται ήδη από την ηλικία των 20 ετών, παραμένοντας εντελώς αόρατες στις τυπικές εξετάσεις ρουτίνας.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η συγκεκριμένη κλινική έρευνα, η οποία έλαβε την ονομασία REACT, παρουσιάστηκε στο ετήσιο

συνέδριο της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC 2026) στο Μόναχο και δημοσιεύθηκε ταυτόχρονα στην έγκριτη ιατρική επιθεώρηση The New England Journal of Medicine. Επιστήμονες από κορυφαία ερευνητικά κέντρα της Μαδρίτης και της Κοπεγχάγης ένταξαν στη μελέτη 16.808 απόλυτα υγιείς εθελοντές, ηλικίας 18 έως 70 ετών, οι οποίοι δεν είχαν κανένα απολύτως ιστορικό ή σύμπτωμα καρδιοπάθειας.

Η τεχνολογία 3D-Vascular Ultrasound και η υποκλινική αθηροσκλήρωση

Η μεθοδολογία της μελέτης REACT βασίστηκε σε προηγμένα απεικονιστικά εργαλεία για τον εντοπισμό της λεγόμενης υποκλινικής αθηροσκλήρωσης, δηλαδή της συσσώρευσης λιπωδών ιζημάτων που δεν προκαλούν ακόμα εμφανή προβλήματα στη ροή του αίματος. Όλοι οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε εξειδικευμένο τρισδιάστατο υπερηχογράφημα καρωτίδων και μηριαίων αρτηριών (3D-Vascular Ultrasound), μια τεχνολογία που επιτρέπει τον ακριβή υπολογισμό του συνολικού όγκου της αθηρωματικής πλάκας σε κυβικά χιλιοστά.

Τα αποτελέσματα σόκαραν την ιατρική κοινότητα. Το 57,1% του συνολικού δείγματος εμφάνιζε ήδη σχηματισμένες αθηρωματικές πλάκες. Το πιο ανησυχητικό εύρημα, ωστόσο, αφορούσε την ηλικιακή ομάδα των 18 έως 29 ετών. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το 8,7% των νεαρών ανδρών και το 6,7% των νεαρών γυναικών –δηλαδή περίπου ένας στους δεκατρείς εικοσάρηδες– είχαν ήδη «κρυφές» αθηρωματικές πλάκες στις αρτηρίες τους, αποδεικνύοντας ότι η νόσος εγκαθίσταται πολύ νωρίτερα από ό,τι υποτίθετο μέχρι σήμερα.

Το Score Ασβεστίου και η ορμονική προστασία των γυναικών

Παράλληλα με τα υπερηχογραφήματα, οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε αξονική στεφανιαιογραφία με σκοπό τη μέτρηση του δείκτη ασβεστίου των στεφανιαίων αρτηριών (CAC Score). Η εξέταση αυτή ανιχνεύει την εναπόθεση αλάτων ασβεστίου στα τοιχώματα των αγγείων της καρδιάς, που αποτελεί το τελικό στάδιο σταθεροποίησης της αθηρωματικής πλάκας. Τα δεδομένα έδειξαν ότι η συχνότητα και ο όγκος των πλακών αυξάνονται γραμμικά με την ηλικία, αγγίζοντας το εντυπωσιακό 90% στις ηλικίες μεταξύ 60 και 70 ετών.

Διαβάστε επίσης: Τα Κιλά των Διακοπών: Γιατί η Ζυγαριά Λέει Ψέματα τον Σεπτέμβριο

Η μελέτη REACT αποκάλυψε επίσης μια σημαντική φυλετική διαφορά στον ρυθμό εξέλιξης της νόσου. Στους άνδρες, η αθηροσκλήρωση ξεκινά νωρίτερα και αναπτύσσεται σταδιακά. Στις γυναίκες, αντίθετα, η εμφάνιση των πλακών καθυστερεί λόγω της προστατευτικής δράσης των οιστρογόνων. Ωστόσο, κατά την περίοδο της εμμηνόπαυσης, οι γυναίκες παρουσιάζουν μια απότομη και επιθετική επιτάχυνση της νόσου. Η ορμονική πτώση ενεργοποιεί συγκεκριμένα ένζυμα (matrix metalloproteinases), τα οποία αποσταθεροποιούν το κολλαγόνο των αγγείων, αυξάνοντας ραγδαία τον όγκο των αθηρωματικών πλακών.

Αναθεώρηση των κλασικών κριτηρίων καρδιολογικού κινδύνου

Όπως δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής της μελέτης, Dr. Henning Bundgaard, καθηγητής Καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, τα ευρήματα αυτά επιβάλλουν τη ριζική αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο η ιατρική κοινότητα υπολογίζει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Μέχρι σήμερα, η επικινδυνότητα αξιολογείται έμμεσα, με βάση την ηλικία, το κάπνισμα, την αρτηριακή πίεση και τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, χωρίς να γνωρίζουμε αν η ίδια η νόσος έχει ήδη εκδηλωθεί στο σώμα του ασθενούς.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Αυτή η έμμεση προσέγγιση στερεί από τους γιατρούς την ευκαιρία να παρέμβουν έγκαιρα, ιδιαίτερα στους νεαρούς ενήλικες. Η ερευνητική ομάδα προγραμματίζει ήδη μια νέα κλινική μελέτη για να αξιολογήσει εάν η καθιέρωση συστηματικών, προληπτικών υπερηχογραφημάτων από τα πρώτα χρόνια της ενήλικης ζωής μπορεί να οδηγήσει σε έγκαιρη φαρμακευτική ή διατροφική παρέμβαση, μειώνοντας δραματικά τα ποσοστά εμφραγμάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων τις επόμενες δεκαετίες.

Αποποίηση ευθύνης Οι πληροφορίες που περιέχονται στο παρόν άρθρο βασίζονται σε πρόσφατα δεδομένα της ιατρικής μελέτης REACT και έχουν αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν αποτελούν και δεν υποκαθιστούν την επαγγελματική ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία. Για οποιαδήποτε ανησυχία σχετικά με την καρδιαγγειακή σας υγεία, συμβουλευτείτε άμεσα τον προσωπικό σας καρδιολόγο.