Μια πρωτοποριακή μελέτη η οποία βασίστηκε στην τεχνολογία Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών (ΣΓΠ), επανεξέτασε τα χαρακτηριστικά που έκαναν έναν δρόμο «βασιλικό» στην αρχαία Αχαιμενιδική Αυτοκρατορία.
Η μελέτη, εστίασε στη διαδρομή ανάμεσα στις πρωτεύουσες Σούσα και Περσέπολη, αποκαλύπτοντας πως, οι δρόμοι αυτοί ήταν οι πραγματικές λεωφόροι της αρχαιότητας, σχεδιασμένοι με
ακρίβεια ώστε να καλύπτουν τις εφοδιαστικές ανάγκες των αμαξών της βασιλικής αυλής.
Η έκταση της Αυτοκρατορίας των Αχαιμενιδών. Φωτογραφία: Davide Salaris
Ο δρόμος της Αυτοκρατορίας των Αχαιμενιδών (550 – 330 π.Χ.) ήταν διάσημος για πολλά χρόνια για την έκταση και την οργάνωσή του. Ωστόσο, τα ακριβή κριτήρια που τον κατέτασσαν στην κατηγορία του “βασιλικού” παρέμεναν ασαφή.
Το πρόγραμμα PersianTRAIL με επικεφαλής τον Davide Salaris του πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, αξιοποίησε χωροταξική μοντελοποίηση με σκοπό να δει πέρα από τις παραδοσιακές ανασυνθέσεις.
Το κλειδί βρίσκεται στην κατανόηση του τι σήμαινε η μετακίνηση αμαξών της βασιλικής αυλής. Σύμφωνα με τις κλασικές πηγές, πρόκειται για ακολουθία χιλιάδων ανθρώπων, συνοδεία αμαξών και κοπαδιών από ζώα. Η υποστήριξη μιας τέτοιας επιχείρησης, απαιτούσε πολλά περισσότερα από τα στενά μονοπάτια των αγγελιοφόρων.
Προϋπέθετε εξειδικευμένες υποδομές:
- Μικρές κλίσεις για τις άμαξες
- σίγουρη πρόσβαση σε νερό
- συχνούς σταθμούς ανεφοδιασμο
- επίπεδο έδαφος για μεγάλης κλίμακας στρατοπέδευση.
Η προσέγγιση αυτή, δεν έχει αποκλειστικό στόχο την ανασύνθεση ιστορικά καταγεγραμμένων δρομολογίων, αλλά τον προσδιορισμό των χωροταξικών και εφοδιαστικών κριτηρίων που έδιναν τη δυνατότητα σε μια τέτοια διαδρομή να λειτουργεί ως “βασιλική”, σύμφωνα με την μελέτη.
Οι ερευνητές, για να ταυτοποιήσουν τις ενδεχόμενες διαδρομές, δεν αναζήτησαν έναν μόνο δρόμο, αλλά ευρύτερους “διαδρόμους”, αναδεικνύοντας την ποικιλομορφία των αρχαίων μετακινήσεων.
Αξιοποίησαν ένα μοντέλο “διαδρόμου ελάχιστου κόστους” που ανέλυσε το έδαφος ανάμεσα σε δύο σημεία – τη Σούσα και την Περσέπολη – και ταυτοποίησαν τις ευκολότερες στη διάβαση περιοχές.
Ένας καθοριστικός παράγοντας ήταν η κλίση πλαγιάς. Βάσει των μελετών της αρχαίας μεταφοράς, το μοντέλο απέκλειε πλαγιές με κλίση μεγαλύτερη του 8% δεδομένου ότι αυτό ήταν το μέγιστο διαχειρίσιμο από ζωήλατες άμαξες.
Οι δρόμοι, έπρεπε να διασφαλίζουν τη σταθερή μετακίνηση των πολυτελών αμαξών της βασιλικής αυλής, άρα να έχουν ήπιες κλίσεις, αφού οι απότομες θα επιβάρυναν τις αρμάμαξες, αναφέρεται στην μελέτη.
Οι λεωφόροι της αρχαιότητας: Πλάτος και σταθμοί
Η έρευνα ορίζει λειτουργικά έναν δρόμο ως βασιλικό, απ’ τη δυνατότητά του να στηρίξει μεγάλης κλίμακας εφοδιαστικές επιχειρήσεις. Αυτό είχε ως συνέπεια δύο προϋποθέσεις φυσικών μεγεθών: Το πλάτος και την ύπαρξη σταθμών ανεφοδιασμού.
Φανταστείτε μια πομπή 20.000 ατόμων που κινούνται σε μονή γραμμή. Θα εκτεινόταν από 10 έως 15 χιλιόμετρα, μια απόσταση που μπορούσε να ξεπερνά τα 40 χλμ αν, ανάμεσά τους υπήρχαν κοπάδια ζώων και άμαξες.
Από τη στιγμή που κανονικά, οι ενδιάμεσοι σταθμοί απείχαν 15 με 20 χιλιόμετρα μεταξύ τους, μια τέτοια φάλαγγα, θα ήταν ένας εφοδιαστικός εφιάλτης.
Έτσι, υπολογίζεται πως, οι βασιλικοί δρόμοι είχαν πλάτος μεταξύ 5 και 7 μέτρων, επιτρέποντας την ταυτόχρονη μετακίνηση πολλών γραμμών.
Στοά στο Qaleh-ye Kali. Φωτογραφία: Dusting 2014
Τα σημεία στάθμευσης – οι βασιλικοί σταθμοί, ήταν κάτι περισσότερο από στάσεις ανάπαυσης.
Λειτουργούσαν ως προσωρινές αυτοκρατορικές πρωτεύουσες, με κιόσκια, αποθήκες και απευθείας πρόσβαση σε τροφή και νερό.
Η τοποθεσία τους, σε ανοιχτό, επίπεδο και καλά αρδευόμενο έδαφος ήταν στρατηγική, δίνοντας τη δυνατότητα στα μέλη της αυλής να στήσουν και να διατηρήσουν το Βασιλικό Τραπέζι.
Τα ιστορικά αρχεία, όπως είναι οι Πινακίδες Οχύρωσης της Περσέπολης, καταγράφουν τη συστηματική παράδοση των προμηθειών «ενώπιον του Βασιλιά» σ’ αυτές τις τοποθεσίες της ελίτ, οι οποίες παρομοιάζονται με βασιλικές κατοικίες και παραδείσιους κήπους.
Δείτε περισσότερα στο enikos
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου